Bart de Vos was geen echte schoolganger. De middelbare school was een beproeving. Het werken bij een hovenier lag hem ook niet echt. Zijn roeping vond hij nadat zijn moeder hem voorstelde om mee te lopen bij het bedrijf van zijn oom, NP Natuursteen in Noordwijkerhout. Eigenaar Nikki Reitsma stuurde hem naar school. Dat bleek een gouden zet. Bart wil het liefst zo lang mogelijk doorleren. “Ik wil een steenhouwer worden die alles kan.”

Half zeven ’s ochtends. De wekker gaat. Bart moet naar school, naar ROC Midden-Nederland in Nieuwegein. “School begint om half negen. Ik wil er graag tien minuten eerder zijn, dus ik vertrek zo rond kwart over zeven, ben ik ruim op tijd.” Bart werkt bij NP Natuursteen in Noordwijkerhout. Om de week gaat hij één dag naar school. Hij is bijna klaar met de opleiding allround natuursteenbewerker niveau 3. “Ik had geen diploma, dan moet je eigenlijk op niveau 1 beginnen. Maar ik mocht een talentenscan doen. Daaruit bleek dat ik niveau 2 ook wel aan zou kunnen. En dat klopte, want de opleiding die twee jaar duurt, heb ik in anderhalf jaar afgerond.”

Nieuwe dingen leren

De schooldag begint met misschien wel het favoriete vak van Bart: steenkennis. “In het begin wist ik niet wat ik van de opleiding kon verwachten. Ik ben geen echte schoolganger, ik zie het wel, dacht ik toen. Maar het bleek dat ik nieuwe dingen leren heel leuk vond. Vooral het begin van de dag, waar je steenkennis opdoet. Als op de zaak een plaat binnenkomt, herken ik die meteen van school. Ik heb iets minder met de volgende lessen, Nederlands, rekenen en burgerschap. Maar dat hoort er ook bij.”

De middag staat meer in het teken van de praktijk. “Dan krijgen we tekenen en schetsen. Het is belangrijk om goede werktekeningen te kunnen maken. Ik ben zelf nogal perfectionistisch ingesteld. Dat komt in dit werk goed uit, want de werken moeten tot op de millimeter nauwkeurig worden uitgevoerd. En ik hou van mooie werken maken.”

Met het laatste onderdeel van de schooldag, het hakken, had Bart nog niet zoveel mee op. “Ik was daar niet zo’n fan van. Maar nu vind ik het met de hand bewerken van de steen erg leuk. Dat komt ook wel door onze docente Corry Kussendrager, die kan het heel enthousiast overbrengen. En het hakken is voor mij ook een leuke afwisseling, want bij NP Natuursteen werk ik vooral met een cnc-machine. Daar zou ik overigens ook wel een cursus voor willen volgen, om meer met de machine te kunnen maken. Op school kregen we hierin de basis, maar het echt ermee werken leer je in het bedrijf. Ik ben erachter gekomen dat ik leren voor dit vak leuk vind, dat ik wil blijven leren. Je bent immers nooit uitgeleerd, denk ik.”

Chef werkplaats als opdracht

Een medewerker komt naar Bart toe met de vraag of alles goed is uitgetekend en hij verder kan. “Ik ben deze week chef werkplaats. Niet omdat Nikki er nu niet is, maar vanwege een opdracht van school. Ik moet de planning verzorgen, best wel puzzelen, maar wel leuk. En ik vind het leuk om alles te controleren”, vertelt hij, terwijl hij samen met een medewerker een dorpel bekijkt die net is gemaakt.”

Op de opleiding heeft Bart ook contact met zijn medeleerlingen. “We wisselen praktijksituaties uit, praten over het werk en hoe anderen het aanpakken. Dat neem ik weer mee terug naar NP Natuursteen, overleg met Nikki of wij het ook anders, misschien wel efficiënter kunnen doen. Ik leer op de opleiding sowieso veel dingen die ik meeneem naar de werkplaats. En we hebben een paar keer een excursie gehad. Naar de groeve van Carrières du Hainaut en van de Kunradersteen. Supermooi om in een groeve te zijn, om te zien hoe de natuursteen wordt gewonnen. En we hebben les over verlijmen en schuren gehad bij Fonmatec, ook heel interessant.”

Voordeel voor werkgever

Een vaak gehoorde opmerking van natuursteenbedrijven over het volgen van een opleiding door een medewerker is, dat ze die medewerker iedere keer kwijt zijn, niet kunnen inzetten in het productieproces. Mede-eigenaar Marscha Reitsma van NP Natuursteen vindt dat juist geen probleem. “Je krijgt er namelijk veel voor terug. We passen de planning erop aan en het is maar één dag per twee weken. Dat is echt te overzien. We hebben Bart alleen maar zien groeien, hij is zelfverzekerder geworden. En hij neemt veel kennis mee naar hier. Hij doet daar dingen waar wij hier geen tijd voor hebben. Het is absoluut een meerwaarde voor ons bedrijf en voor de persoonlijke ontwikkeling van Bart. Ik raad het andere natuursteenbedrijven echt aan om medewerkers een opleiding te laten volgen.”

De schooldag zit er voor Bart weer op. Hij rijdt weer terug naar Noordwijkerhout. “Ik heb weer veel geleerd vandaag. En ik wil graag nog doorleren, want ik wil een steenhouwer worden die alles kan. Binnenkort maar eens met Nikki overleggen.”

Opleiding niveau 2, 3 en 4

In de natuursteenbranche worden de opleidingen niveau 2, 3 en 4 aangeboden. Deze worden gegeven in Nieuwegein bij het ROC Midden Nederland, het Branche Platform Afbouw steunt de opleidingen en maakt deze mede mogelijk.

Opleiding niveau 2

De niveau 2 opleiding is tweejarig en bestaat uit een basis van twee exameneenheden, daarna kan de student kiezen uit twee richtingen: machinaal natuursteenbewerker met aandacht voor cnc of ambachtelijk natuursteenbewerker met aandacht voor stelwerk en handmatig bewerken. Daarnaast is er door het gebruik van vakkeuzedelen, waaronder restaureren en stellen, een combinatie te maken van deze twee opleidingen. Iedere exameneenheid wordt afgerond met een praktijk- en een theorie examen.

Opleiding niveau 3

De niveau 3 opleiding is de allround opleiding natuursteenbewerker die drie jaar duurt. De opleiding bestaat uit alle exameneenheden van niveau 2 machinaal- en ambachtelijk natuursteenbewerker. Daar bovenop komen de exameneenheden: het opnemen van natuursteenwerk en werkorganisatie. Hierbij kun je denken aan tekeningen lezen van bouwprojecten, zelf onderdelen inmeten en uitwerken, het maken van de planning en het aansturen van de werkplaats. Heb je deze opleiding gedaan? Dan ben je als werknemer inzetbaar op meerdere plekken in het bedrijf, gesteund met een behoorlijke theoretische achtergrond. Iedere exameneenheid wordt afgerond met een praktijk- en een theorie examen.

Opleiding niveau 4

De niveau 4 opleiding is de opleiding Werkvoorbereider Gespecialiseerde Aannemerij. De nadruk in deze opleiding ligt bij de bedrijfsvoering, leidinggeven, kwaliteit, organisatie, calculeren en nacalculeren. De student maakt een analyse van het bedrijf waar deze werkzaam is: wat gaat goed, wat kan beter en hoe gaan we dit aanpakken? Er is veel communicatie met andere studenten, waardoor kennis wordt gedeeld. De opleiding wordt afgerond met meerdere theorie-examens en een praktijkverslag waarin alle processen onderzocht en uitgewerkt zijn.

Heb je een niveau 2 opleiding afgerond dan heb je een degelijke basis om als natuursteenbewerker tot je recht te komen. De niveau 3 student is zelfstandiger en bewuster van alle werkzaamheden binnen het bedrijf en bij de niveau 4 student zijn de handvatten aanwezig om een goede werkvoorbereider te worden.